جمال رضايى

715

بيرجندنامه ( فارسى )

واژگان پزشكى گويش بيرجند الف آ - a . ا ا - a . ا ا - e . ا ا - o ا - a . ا - e . ا - o آخ ax : آخ ( صدايى كه از درد برآورند ) . آرد ard : آرد . نك : كَاچى بىنمك . آش as : آش ( غذاى آبگون ويژهء بيمار ) . آل al : آل ( نام ديوى است موهوم كه مىگويند اگر زائو تنها بماند دلش را مىكند و مىبرد و زائو مىميرد . بدين‌سبب " آلِ دِلَاكه [ ن ] ale dela ke [ n ] " هم ناميده مىشود يعنى " آل دِل كن " . اابِست abest : آبست . آبستن ( براى حيوانات گفته مىشود ) . ااتِشَك atesak : آتشك . ( اين بيمارى را با پياز خام درمان مىكردند ) . ااتِلناك atelnak : عاطلناك ( كسى كه هميشه بيمار است يا زود زود مريض مىشود ) . ااتِلنَاكوُ atelnaku : بسيار عاطلناك . ااجيد ajid : آژير ، سرحال ( در برابر خواب آلوده و بىحال ) . ااجيد گُجيد ajid gojid : آژير و خيلى سرِ حال . ااراز araz : اعراض ( افسردگى و ناتوانى كه بر اثر بيمارى يا حادثه‌اى ناگوار و يا از شنيدن خبرى بد و دور از انتظار بر آدمى روى مىدهد ) . اازار azar : آزار ، بيمارى ، رنجورى . اازُرده azorde : آزرده ( عضوى كه بر اثر ضربه و يا برخورد به چيزى و جايى متألّم و حسّاس شده باشد ) . اازمُده azmode : آزموده ( داروى مجرّب ) . ااسيب asib : آسيب ، صدمه بر اثر ضربه . ااشوُب asub : آشوب ( آشوب دِل و معده ) . اافَت afat : آفت . نك : ااكَفت . ااك ak : آك ( عيب ، بيمارى ، آسيب ) . ااكَفْت akaft : آكفت ، آفت ، نك : اافَت .